Tục “đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” đã gắn bó với đời sống người Việt qua nhiều thế hệ. Vậy phong tục này bắt nguồn từ đâu và mang ý nghĩa gì trong quan niệm dân gian?

Ý nghĩa tục đầu năm mua muối
Tục mua muối đầu năm đã tồn tại từ lâu trong đời sống người Việt. Ngay ngày đầu tiên của năm mới, người ta thường mua một gói muối nhỏ, gọi là “muối lộc”, với mong ước đón tài lộc, giữ ấm no và đủ đầy cho cả năm.

Theo quan niệm xưa, muối có vị mặn - tượng trưng cho sự đậm đà, bền chặt. Muối còn được tin là có khả năng xua đuổi tà khí, hóa giải điều xấu, mang lại may mắn cho gia đình. Không chỉ vậy, vị mặn của muối còn gửi gắm ước mong tình cảm gia đình thêm gắn bó, vợ chồng thuận hòa, con cháu sum vầy.

Ở nhiều tỉnh miền Bắc, hình ảnh những gánh muối rong len lỏi khắp ngõ xóm sáng mùng Một đã trở thành nét đặc trưng của ngày Tết, tạo nên không khí rộn ràng, tươi vui đầu xuân.

Nhiều người tin rằng, cách sử dụng muối đầu năm góp phần tăng thêm vận may

Ý nghĩa tục cuối năm mua vôi
Nếu muối tượng trưng cho khởi đầu may mắn thì vôi lại gắn với sự khép lại năm cũ. Cuối năm, người ta mua vôi để quét tường, sửa sang nhà cửa, làm mới không gian sống trước khi bước sang năm mới. Lớp vôi trắng không chỉ giúp ngôi nhà sáng sủa hơn mà còn mang ý nghĩa gột rửa những điều chưa may, xóa đi dấu vết cũ kỹ, mở ra hy vọng mới.

Ngoài ra, ngày xưa các cụ có tục têm trầu, dùng “ông bình vôi” để đựng vôi ăn trầu. Việc “tiếp vôi” cho bình thường diễn ra vào dịp cuối năm. Người xưa tránh cho thêm vôi vào đầu năm bởi quan niệm “bạc như vôi”, sợ điều không may mắn.

Mua muối đầu năm nên đặt ở đâu?
Nhiều người tin rằng cách sử dụng muối đầu năm cũng góp phần tăng thêm vận may:

Có thể đổ muối vào bát thủy tinh, đặt thêm vài đồng xu để cầu tài lộc, đặt ở nơi trang trọng trong nhà.

Sáng mùng Một, một túi muối nhỏ đặt trong ví tượng trưng cho mong ước tiền bạc dồi dào, công việc “mặn mà”.

Người kinh doanh thường đặt thêm túi muối ở quầy hàng để cầu buôn may bán đắt.

Khi đi xa, một ít muối mang theo trong vali hoặc trên xe được xem như lời cầu chúc bình an cho hành trình mới.

Đầu năm nên làm gì, kiêng gì?
Theo quan niệm dân gian, những việc làm trong ngày đầu năm có thể ảnh hưởng đến vận trình cả năm. Vì vậy, nhiều gia đình duy trì một số thói quen tốt như: mua muối cầu lộc, mặc quần áo mới, đi lễ chùa, khai bút đầu xuân.

Bên cạnh đó cũng có những điều nên tránh như: quét nhà, đổ rác trong ngày mùng Một; cho lửa, cho nước; làm vỡ đồ đạc; vay mượn, đòi nợ; cãi vã đầu năm. Tất cả đều xuất phát từ mong muốn giữ trọn may mắn, bình an cho cả năm phía trước.